CHIỀU TRÊN PHÁ TAM GIANG

 

AI Music Suno Trường Đinh & thơ Tô Thùy Yên

Chiều trên phá Tam Giang

Mày nhìn con nước xiết

Chảy băng bờ bãi ngổn ngang câm

Nghĩ tới, nghĩ tới những công trình mày có thể hoàn thành

Mà rồi mày bỏ dở

Nghĩ tới kiếp người đang lỡ độ đường

Trên mịt mùng nghi hoặc

Nghĩ tới thanh xuân mất tích tự đời nào

Còn lưu hậu chua cay hoài vọng

Nghĩ tới khu vườn ẩn cư cỏ cây khuất lấp

Căn nhà ma ám chầy ngày gió thổi miên man

Đụt tuổi già bình an vô tích sự

Như lau lách bờm sờm trên mặt sông nhăn

Cùng cái chết

Cái chết lâu như nỗi héo hon dần

Làm chính mình bực bội

Gió muôn ngàn năm thổi lẽ tuần hoàn

Cho cỏ cây thay đời đổi kiếp

Và mày kinh sợ nghe nhắc điều vượt sức bình sinh

Bởi mày không đủ dạn dày trình diễn tới lui cơn thất chí

Như gã hề cuồng mưu sinh giữa chốn đông người

Với từng ấy tấn tuồng bần tiện

Rút ra từ lịch sử u mê

Gió thổi thêm đi, gió thổi thêm đi

Gió thổi thêm đi, gió thổi thêm đi

Cho cỏ cây mau chết, mau hồi sinh

Mày mặc kệ

Chiều trên phá Tam Giang

Có gã hề cuồng buông tiếng cười lạnh rợn

Khiến bầy ác thú mà lịch sử sanh cầm cũng chợt hãi hùng

Dớn dác ngó

Dớn dác ngó

Dớn dác ngó

Dớn dác ngó...

+ “Chiều Trên Phá Tam Giang”, những đoạn trích này, là cuộc đối thoại của một con người với chính mình trước dòng chảy thời gian. Nhìn con nước trôi, Người ấy nhìn lại những điều bỏ dở, thanh xuân đã mất, tuổi già đang vây phủ, cái chết và những tấn tuồng cay đắng của lịch sử đang rập rình. “Mày” là cái tôi của Người thơ đang tự xét hỏi, nhưng cũng là mỗi chúng ta; còn “Gã hề” là hình ảnh con người vừa đau đớn vừa tiếp tục diễn vai mưu sinh giữa mảnh đời động biến. Sau rốt, tiếng cười lạnh rợn của “Gã hề” không chỉ là tuyệt vọng, mà đó là tiếng cười của một người đã nhìn thấu sự vô thường và phi lý của kiếp người đang bước đi giữa lộ đưòng chiến tranh.

Và có nhẽ, cái gửi gắm sâu xa nhất của Người thơ không phải là một lời than oán về tuổi già hay cái chết, mà là một sự thức tỉnh trước thân phận làm người. Chúng ta – là con người – đang đi qua cuộc đời với biết bao dự định dang dở, với tuổi thanh xuân không thể nắm bắt lại, với một tương lai không biết trước và cuối cùng là cái chết không thể tránh thoát. Trong khi cỏ cây một khi đã tàn rụi, vẫn còn có thể mau hồi sinh theo vòng tuần hoàn của thiên nhiên, nhưng với kiếp người thì chỉ có thể đi một lần về bờ phía vong thân, mất mát. Bởi vậy, tiếng cười lạnh rợn của “Gã hề” vừa u ẩn chát chua tâm tư, vừa đớn đau ngạo nghễ chính mình. Đấy cũng là tiếng cười của một con người đã nhìn xuyên qua những trò diễn của lịch sử và cuộc đời. Qua những dãy thơ Tam Giang, ta không chỉ nhận thấy nỗi cô độc của một cá nhân Người thơ, mà còn nhận ra ngay cả chính bản mình trong đó: cũng đã từng bỏ dở, từng đánh mất, từng mưu sinh, từng phải đóng những vai diễn mà mình không muốn đóng, và rồi một ngày phải tự hỏi lại mình đã thực sự sống được bao nhiêu phần đời của chính mình. Bởi sự đối diện không né tránh ấy đã làm nên giá trị nhân văn của “Chiều Trên Phá Tam Giang”. Nó khiến người đọc phải đọc chậm lại, người nghe phải nghe chậm lại, nắm níu chút tư duy, để nhìn lại chính mình, để tỉnh thức ngay phút giây thực tại này, để biết quý trọng hơn những tháng ngày còn có thể sống, còn có thể yêu thương nhau và cố gắng hoàn tất đẹp bề ý nghĩa những điều vẫn còn đang dang dở... (ChatGPT hỗ trợ biên tập)