Tuesday, March 30, 2021

Bắc Ninh Chiều Hội Lim

 

Chiều Hội Lim, nắng dìu theo làn gió

Áo Tứ Thân, em khoe nét dịu dàng

Anh mơ ước được làm cơn bão nhỏ

Thổi dạt dào trên từng chữ yêu thương


Xứ Kinh Bắc gần kề bên sóng nước

Óng ả chào với nhạc điệu dân ca

Hương gió nhắn giữa chiều quê Đình Bảng

Gọi nhau về làm xao xuyến người xa


Nón Ba Tầm, em che bờ vai mỏng

Có phải là tránh nắng và đợi mưa

Rồi đem dấu giọt nồng bên dưới lọng

Để cho anh lạc lối, ngẩn ngơ tìm


Em bên ấy chiều nay về trẩy hội

Nhà của em có gần huyện Tiên Du

Cho phép anh được ghé vào thăm hỏi

Bởi yếm hồng đã khắc dấu vào tim


Chiều nhẹ xuống, nắng nghiêng bờ vai nhỏ

Khăn Mỏ Quạ, em chít đẹp tóc huyền

Xin giao duyên một chút gì Quan Họ

Rồi mai đây sẽ tìm đến Mời Trầu


Dòng Tiêu Tương bây giờ là sông cổ

Tiếng Gọi Đò, các Liền Chị Liền Anh

Chiếc thuyền rồng, mến thương lời sóng vỗ

Bắc Ninh chiều, bờ bến nhớ mênh mang


Trường Đinh

UK, sương mù già 2021


+ Bắc Ninh: Một tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, nằm tại khu trọng điểm kinh tế Bắc bộ, cách Hà Nội khoảng 30 km. Là vùng đất của miền quê Quan Họ, giáp ranh giới với Hà Nội, Bắc Giang, Hải Dương và Hưng Yên. Bắc Ninh là trung tâm của xứ Kinh Bắc cổ xưa, ngày nay vẫn còn duy trì nhiều lễ hội văn hóa truyền thống, nổi bật nhất là hội chùa Dâu, hội Lim, hội đền Đô và hội đền Bà Chúa Kho. Các món đặc sản của Bắc Ninh bao gồm thịt chuột Đình Bảng, nem Bùi Ninh Xá, bún làng Tiền, bánh tẻ làng Chờ, bánh khúc làng Diềm, bánh phu thê Đình Bảng, tương Đình Tổ, cháo thái Đình Tổ...


+ Xứ Kinh Bắc: Một địa danh cũ ở phía Bắc Việt Nam, bao gồm 2 tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh, cùng với một số vùng lân cận ở Hà Nội (Gia Lâm, Long Biên, Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn), Hưng Yên (Văn Giang, Văn Lâm) và Lạng Sơn (Hữu Lũng). Những danh nhân nổi tiếng ở Kinh Bắc là Lý Công Uẩn, Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ và Phù Đổng Thiên Vương.


+ Sông Tiêu Tương: Một con sông cổ ở làng Cổ Bi, nay thuộc phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Dòng Tiêu Tương đã bị phủ lấp từ thời Hồ Quý Ly, ngày nay chỉ còn lại một khúc nhỏ ở xóm Bà La, Đình Bảng. Tuy vậy, con sông Tiêu Tương hiền hòa vẫn còn mãi trong tâm thức của người dân Bắc Ninh. Một trong những câu chuyện lịch sử gắn liền với dòng sông Tiêu Tương là chuyện tình Trương Chi và Mỵ Nương. 


+ Hội Lim: Một lễ hội truyền thống của tỉnh Bắc Ninh, được tổ chức từ ngày 11 đến hết ngày 14 tháng Giêng âm lịch hàng năm ở huyện Tiên Du, chính hội là ngày 13. Các làn điệu dân ca quan họ nổi tiếng như Gọi Đò, Mời Trầu... được trình bày bởi các Liền Chị (người phụ nữ hát quan họ) và các Liền Anh (người nam giới hát quan họ) trên các chiếc thuyền rồng. Trong dịp lễ hội còn có nhiều trò chơi dân gian khác như đấu võ, đấu vật, đấu cờ, đánh đu tiên, thi dệt cửi, nấu cơm, bịt mắt bắt dê, bịt mắt đập niêu... Đặc sắc nhất là đêm hát thi Quan Họ giữa các làng Quan Họ vào tối ngày 12.


+ Áo Tứ Thân: Một loại trang phục hàng ngày của phụ nữ miền Bắc trước thế kỷ 20. Ngày nay chỉ dùng trong những dịp lễ hội truyền thống. Phía bên trong áo tứ thân là chiếc yếm mỏng, loại màu nặng dùng cho phụ nữ lớn tuổi, loại màu nhẹ cho các cô gái trẻ. Yếm có các loại cổ xây (cổ khoét tròn), cổ xẻ (cổ khoét chữ V) và cổ nhạn (cổ khoét chữ V sâu thấp xuống).


+ Nón Ba Tầm: Một loại nón để tránh nắng mưa rất phổ biến của phụ nữ miền Bắc thuở xa xưa. Ngày nay, Ba Tầm chỉ dùng trong những dịp lễ hội lớn. Nón Ba Tầm được lợp bằng lá cọ, có dạng hình như cái lọng, và ở giữa lòng nón có cái khùa để giữ chặt chiếc nón trên đầu. Hai bên vành nón thì kết đôi chùm chỉ thao để làm duyên, vì vậy nên Ba Tầm còn được gọi là nón Quai Thao.


+ Khăn Mỏ Quạ: Loại khăn vuông màu đen mà phụ nữ Việt Nam thời xa xưa hay thường dùng, được chít thành hình góc nhọn như cái mỏ quạ ở trước trán.


+ Đình Bảng: Một ngôi đình nằm ở làng Đình Bảng (xưa là làng Cổ Pháp, tên Nôm là làng Báng), thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Ngôi đình được xây dựng vào đầu thế kỷ 18, thờ các vị thần núi, thần nước, thần đất và những người có công lập nên ngôi làng thuở xa xưa.


+ Tiên Du: Một huyện lỵ thuộc tỉnh Bắc Ninh, nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng ở miền Bắc Việt Nam. Nơi đây, mỗi năm vào khoảng tháng Giêng có lễ Hội Lim truyền thống được tổ chức, với hàng nghìn người dân địa phương và các tỉnh miền ven cạnh cùng tề tựu về đây để trẩy hội vui chơi. 

 




No comments:

Post a Comment