Saturday, May 14, 2016

Phỏng vấn nhạc sĩ Phạm Anh Dũng

Phỏng vấn nhạc sĩ Phạm Anh Dũng (trích đăng từ www.honque.net)

Linh Chi Thục hiện

Thi Ca Qua Dòng Nhạc Phạm Anh Dũng
Linh Chi


padung.jpg (5209 bytes)

nhạc sĩ Phạm Anh Dũng


Tôi quen với anh Phạm Anh Dũng từ một lá thơ "rao hàng " những CDs nhạc của anh. Chỉ đơn giản có vậy, thế mà vài tháng sau không ngờ tôi lại thích và chọn hát nhạc của anh. Rồi đến giờ phút này lại bước vào một... nghề chưa từng làm bao giờ: "phỏng vấn"! Và "nạn nhân" của tôi chẳng phải ai xa lạ... chính là anh Phạm Anh Dũng.

ooOoo
 


1/ Câu đầu tiên mà tôi không thể không tò mò hỏi anh là: Anh Dũng ơi, tại sao anh lại cho phép Linh Chi (LC) phỏng vấn anh vậy?

Anh Phạm Anh Dũng (PAD): Được Linh Chi, người có giáo dục chính thức về âm nhạc, phỏng vấn là một hân ha.nh. Ngoài ra, LC cũng đã sáng tác nhạc và hơn nữa, Linh Chi đã từng trình bày nhạc của tôi thì sự cảm thông với nhau sẽ dễ hơn là đối với những người khác.
 
mời nghe: Nước Chảy Qua Cầu
Linh Chi trình bày, hoà âm Quốc Dũng
mp3

2/ (LC): Cảm ơn anh, thật sự đây là một lãnh vực LC chưa từng bước chân vào, nên rất mong độc giả của Hồn Quê và anh tha thứ cho những thiếu xót.  LC rất thích biến hai chữ "phỏng vấn" trịnh trọng để thành những dòng tâm tình quyện chung với âm thanh trầm bổng của dòng nhạc Phạm Anh Dũng mà LC sẽ cùng với anh giới thiệu đến quý thân hữu. Anh Dũng đã bắt đầu học nhạc từ bao giờ? với ai? gồm những nhạc cụ nào?

(PAD): Tôi không có học nhạc theo đúng nghĩa học nhạc chính thức với ai cả và chỉ biết dùng Tây Ban Cầm thôi. Trên nguyên tắc, có thể nói tôi không được may mắn học nhạc đúng nghĩa học thầy cô. Đa số những kiến thức âm nhạc tôi có phần lớn là do đọc sách, nghe nhạc rồi suy nghĩ tìm tòi học lấy và một phần nhỏ từ bạn bè, anh chị em.


từ trái: chị ruột Bích Huyền, bé Laura, Linh Chi và nhạc sĩ Phạm Anh Dũng
 


3/ Như vậy lúc nhỏ có bao giờ anh nghĩ ngày nào đó anh sẽ sáng tác nhạc hay mơ ước làm nhạc sĩ không?

(PAD): Thật ra lúc nhỏ tôi rất thích hát và cũng có đôi lúc có ý muốn được làm... ca sĩ. Nhưng tôi không hề nghĩ đến chuyện sáng tác nha.c. Chuyện viết nhạc chỉ xẩy ra sau khi đã trưởng thành.


4/ Như thế anh bắt đầu viết nhạc từ bao giờ? và bài nào là sáng tác đầu tiên?

(PAD): Bài hát đầu tiên tôi viết là "Nắng Xuân Xưa",  khá lâu rồi và tôi cũng không còn nhơ’ rõ lu’c nào. Sau khi viết xong, tôi không viết gì thêm nữa vì không hề có ý định sáng tác nha.c. Tôi cũng hầu như quên mất bài nhạc Nắng Xuân Xưa. Cho đến khi chị Bích Huyền, bà chị ruột của tôi, qua định cư ở Hoa Kỳ năm 1990, có dạo đàn dương cầm bài nhạc này cho tôi nghe. Từ đó tôi nhớ lại bài hát và không hiểu tại sao chợt có cảm hứng, rồi tiếp tục sáng tác nhạc cho đến bây giờ.
 
mời nghe: Nắng Xuân Xưa
Lệ Thu trình bầy, hoà âm Duy Cường
mp3
Real Player

5/ Nghe anh kể chuyện vui ghê. Vậy khi anh bước vào lãnh vực này, anh có gặp khó khăn không, thưa anh?

(PAD): Sáng tác nhạc kể ra không khó. Sáng tác nhạc đúng ý mình muốn: khó Phổ biến nhạc mình sáng tác - rất khó.  Tôi chỉ lấy ví dụ như: viết văn, làm thơ... thì chỉ cần gởi bài đăng báo hay in ra sách là có thể đưa ra phổ biến. Âm Nhạc thì rắc rối hơn nhiều vì sau khi viết còn cần ca sĩ, người hoà âm, phòng thu âm... rồi mới nghĩ đến chuyện in ra và phát hành.


6/ Thưa anh như vậy khi nói đến việc sáng tác và phát hành nhạc, anh có cho là các nhạc sĩ Việt Nam ở hải ngoại gặp nhiều khó khăn hơn là trường hợp các nhạc sĩ trong nước không?

(PAD): Tôi nghĩ đa số nhạc sĩ Việt Nam hải ngoại đều gặp khó khăn. Chỉ nói về chuyện sáng tác, nhạc sĩ trong nước ở một môi trường thuận tiện, chung quanh là dân tộc, đất nước vì thế mà dễ có cảm hứng hơn. Về chuyện phổ biến nhạc, vì dân Việt ở hải ngoại đã ít và lại rải rác khắp nơi thành rất khó. Ở hải ngoại, các ca sĩ và trung tâm sản xuất nhạc ít có can đảm trình diễn nhạc mới nhất là những người chưa có tiếng. Tôi thấy đại đa số nhạc phát hành từ hải ngoại là những bản nhạc xưa có những âm điệu cũ, tuy có hay nhưng trình diễn nhiều thành hơi nhàm.  Tôi không nghĩ các ca sĩ và các trung tâm không có lòng nhưng chỉ là vấn đề thương mại và sống còn.  Hàng ngàn bài nhạc sẽ không được ai biết đến và đó là sự thiệt thòi cho các tác giả và cho giới thưởng ngoạn.


7/ Anh có thể vui lòng cho LC biết tổng cộng số lượng các sáng tác của anh gồm có bao nhiêu bài và thuộc loại nào?

(PAD): Tôi chưa đếm chính xác nhưng đoán chừng có hơn 250 bản Tình Ca.

(LC) Đến đoạn này LC đoán anh PAD đang tủm tỉm cười mặc dù trong thơ điện LC chẳng thấy gì cả. Sau khi tủm tỉm anh nói tiếp: Tôi chỉ viết Tình Ca Linh Chi ạ.


8/ Anh Dũng ơi, LC nhận thấy Nhạc Tình là đề tài dễ viết nhất, như vậy anh tự viết lời nhiều cho nhạc của mình hay phổ thơ? Và những bài thơ thuộc thể loại nào đã được anh chọn để viết thành những dòng nhạc quý giá?

(PAD): Trong số nhạc tôi sáng tác chắc ít ra phải khoảng 75% là thơ phổ nha.c. Tôi mê đọc thơ và hay tìm những bài thơ hợp với tình cảm tâm hồn của mình để viết ra nhạc.  Tự viết lời vào nhạc hay phổ nhạc vào thơ đều có cái hay riêng.  Nếu sáng tác cả nhạc và lời để người khác cảm nhận được tình cảm của mình là điều tôi mong muốn.  Nhưng tìm được một bài thơ có nội dung tình cảm tương tự ý của mình viết được thành nhạc và nhất là "thăng hoa" được bài thơ cũng không kém phần hứng thú.  Về chuyện chọn loại thơ để phổ nhạc tôi không có ý chọn loại nào cả và đã viết nhạc vào hầu như tất cả mọi loại thơ kể từ 3 chữ, 4 chữ , 5 chữ... lục bát và kể cả thơ tự do như Tháng Bẩy Chưa Mưa tôi đã phổ từ thơ Y Dịch.


9/ Nói riêng về những bài nhạc của anh phổ từ thơ của các thi-sĩ anh hay viết nhạc như các anh Phạm Ngọc , Trần Ngọc, Vương Ngọc Long, Huỳnh Nguyễn Thanh Tâm, chị So’ng Việt, chị Hoàng Ngọc Quỳnh Giao... anh thực sự vừa ý nhất bài nào của mỗi loại vậy?

(PAD): Kể ra có lẽ mỗi bản nhạc đều có một điểm nào đó làm mình ưng ý. Nhưng nếu phải chọn trong số những thi-sĩ mà Linh Chi đã để ý và vừa kể đến, tôi vừa ý nhất là những bản Tình Bỗng Khói Sương thơ Phạm Ngọc, Hà Nội Mưa Bay thơ Trần Ngọc, Yêu Em Anh Làm Thơ thơ Vương Ngọc Long, Bên Trời Tháng Bảy thơ Huỳnh Nguyễn Thanh Tâm, Nguyệt Ghẹo của Sóng Việt và nhất là Dạ Quỳnh Hương thơ Hoàng Ngọc Quỳnh Giao.
 
mời nghe: Bên Trời Tháng Bảy
Quỳnh Lan trình bầy, hoà âm Nguyễn Quang
mp3
mời nghe: Hà Nội Mưa Bay
Bảo Yến trình bầy, hoà âm Quốc Dũng
mp3
mời nghe: Nguyệt Ghẹo
Hạnh Nguyên trình bầy, hoà âm Quang Ðạt
mp3

10/ Đúng thật, LC cũng rất thích những Tình Khúc đó từ thơ lẫn nha.c. Những sáng tác của anh đều có phẩm và lượng, như thế anh cho biết đã thực hiện được CD nào chưa?

(PAD): Tôi đã có sa’u CD đã tự xuất bản lấy hoặc chung vớI các thi sĩ.

CD Tình Khúc Hồi Hương gồm 12 bản nhạc đầu tay do tôi tự hát và nhạc sĩ Quốc Dũng hoà âm.

CD thứ hai là Đưa Người Về Phương Đông do các ca sĩ chuyên nghiệp trình bầy và do Nhạc Sĩ Duy Cường hoà âm. CD Đưa Người Về Phương Đông đã ta’i bản và sau này tôi còn có để trung tâm nhạc Mai Ngọc Khánh phát hành lại với tựa đề "Nhớ Sài Gòn".

CD thứ ba là Tình Bỗng Khói Sương có mười bản nhạc luân vũ do tôi phổ thơ thi sĩ Phạm Ngo.c. CD này do Quốc Dũng hoà âm và các ca sĩ chuyên nghiệp hát.

CD thứ bốn là Quên gồm 12 bài nhạc phổ thơ Vương Ngọc Long. CD cũng do nhạc sĩ Quốc Dũng hòa âm và các ca sĩ chuyên nghiệp trình bày.

CD thứ năm là Nắng Mùa có Quang Anh hòa âm và do Mỹ Khanh trình bày nhạc do tôi phổ vào 10 bài thơ Phạm Ngọc.

CD thứ sáu là với Quỳnh cũng là thơ Phạm Ngọc do tôi phổ nhạc và do Quỳnh Lan hát.

Những CD sau là những dự định: CD thứ bảy sẽ là Dạ Quỳnh Hương đang in và chắc chắn sẽ ra mắt trong thời gian tới rất gần. Đây là CD thơ phổ nhạc của nhiều tác giả như Đinh Hùng, Trần Ngọc, Phạm Ngọc, Vương Ngọc Long, Huỳnh Nguyễn Thanh Tâm, Hoàng Ngọc Quỳnh Giao... CD này đặc biệt có đến 17 bài thơ phổ nhạc và dài đến hơn 78 phút đồng hồ.
 
mời nghe Dạ Quỳnh Hương
Bảo Yến trình bầy, Quốc Dũng hòa âm
mp3
Real Player

11/ Như vậy khi thực hiện anh cảm thấy vừa ý CD nào nhất trong các CD anh vừa bàn đến?

(PAD): Nói như anh ca sĩ Duy Trác khi nghe các CD của tôi là:  mỗi cái có một "nhan sắc riêng". Linh Chi cũng hiểu  mỗi một tác phẩm có một kỷ niệm riêng đối với tác giả.  Tôi thích tất cả, nhưng nếu phải chọn một có lẽ tôi sẽ  chọn CD Dạ Quỳnh Hương.


12/ Vâng, cảm ơn anh, LC đã hiểu ý anh. Nói đến việc thực hiện các CD, không thể không nhắc đến các ca sĩ.  Anh thích chọn các ca sĩ hải ngoại hay ca sĩ trong nước hát nhạc của anh vậy?

(PAD): Âm Nhạc cũng như các bộ môn Văn Học Nghệ Thuật khác, không có biên giới. Sự phân biệt ca sĩ trong hay ngoài nước không quan tro.ng. Điều quan trọng là người hát đem được tâm tình của tác giả đến cho người nghe.


13/ Anh Dũng ơi, anh đừng có nhăn nha, LC lại hỏi oái oăm nữa nè... Anh thích ca sĩ chuyên nghiệp hay ca sĩ không chuyên nghiệp hát nhạc của mình?

(PAD): Tôi không thấy chuyện ca sĩ tài tử hay chuyên nghiệp trình bầy nhạc của mình là quan tro.ng. Điều tôi mong mỏi là người hát biết cảm quý và kỹ lưỡng đến những dòng nha.c.


14/ Anh trả lời thật... dễ thương và chân tình. Như vậy LC sẽ tha hồ hát nhạc của anh mà không ngại nữa. Trong số những Tình Khúc mà anh đã sáng tác thì mỗi bài nhạc anh viết mất bao nhiêu thì giờ? Có phân chia thời gian nhất định để sáng tác hay là tuỳ hứng vậy thưa anh?

(PAD): Thật khó mà nói về vấn đề thời gian. Có những bài tôi viết thật nhanh . Thí dụ bài Tay Che Mặt Trời, phổ từ thơ thi sĩ Hà Huyền Chi. Anh Chi gửi thơ lên bằng thư điện tử (email). Tôi in và đọc qua, rồi chỉ Trong khoảng 15 phút đã hát ra nha.c. Mất độ 15 phút nữa để viết ra giấy và khi anh Hà Huyền Chi liên lạc độ 30 phút sau, tôi đã hát cho anh ấy nghe qua điện thoa.i. Có những bản, vì lý do nào đó, tôi viết mãi không xong. Một ví dụ là Cánh Hoa Hồng Tiền Kiếp, bắt đầu viết năm 1997, thỉnh thoảng lại đem ra viết chỉ được vài nốt nhạc hay vàI chữ, rồi lại sửa đi chữa lại, mà mãi đến tháng 8 năm 2000 mới thực sự hoàn tất.
 
mời nghe: Cánh Hoa Hồng Tiền Kiếp
Bảo Yến trình bầy, Quốc Dũng hòa âm
mp3

15/ LC nhận thấy nét nhạc của anh (mélody) đa số có âm điệu trong sáng, nhẹ nhàng, truyền cảm, trữ tình và rất nhiều bài đã viết ở nhịp luân vũ (3/4 ). Tại sao vậy?

(PAD): Tôi không rõ tại sao. Mỗi khi sáng tác, tâm hồn, đầu óc đưa ra ý nhạc sao thì viết vâ.y.


16 / Hồi nãy hình như anh có cho LC biết anh chỉ trở lại sáng tác lúc sau này, như vậy thời gian anh viết nhiều nhất là vào khoảng những năm nào vậy?

(PAD): Có lẽ khoảng năm 1995 đến nay.


17/ Sao anh lại chọn lựa sáng tác và xuất bản các CD nhạc khi anh đã là một Bác Sĩ Y-Khoa ổn định?

(PAD): Tôi không hiểu rõ chữ "ổn định" ở đây LC định nghĩa ra sao? Ổn định về đời sống vật chất hay tinh thần?

(LC): Về cả hai anh ạ.

(PAD): Trong cuộc đời tôi có lúc tôi không chọn lựa được những điều không thể tránh đươ.c. Nói theo nhạc sĩ Mai Anh Việt: sáng tác với đại đa số nhạc sĩ Việt Nam không phải là nghề mà là... nghiê.p. Riêng theo tôi về sáng tác nhạc chỉ là một cái duyên hay cũng có đôi khi tôi nghĩ là một cái... nợ đối với âm nha.c.


18 / Nói như thế thì cái "nợ" của anh nó có ảnh hưởng  gì đến nghề Y-khoa của anh kể cả tốt và xấu và ngược lại Y Khoa ảnh hưởng đến việc sáng tác không thưa anh?

( PAD ): Y Khoa là một trong những môn Khoa Học về con người. Âm Nhạc là một trong những môn Nghệ Thuật của con người. Tôi thấy nhờ hành nghề Y-Khoa, tôi hiểu rõ hơn về đời sống, tâm tình người và do đó viết nhạc dễ hơn. Chỉ có một điều đáng tiếc nhất là nghề Y-Khoa quá bận rộn thành không có nhiều thì giờ bỏ cho âm nhạc như tôi muốn gởi gấm nhiều hơn.


19 / Anh Dũng à, thường những người say mê nhạc, thơ, văn thì tính tình rất nhạy cảm. Như vậy nghề Bác sĩ cũng sẽ có những lúc bực bội, căng thẳng, chán nản thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc sáng tác nhạc, có phải không vậy?

(PAD): Linh Chi nghĩ đúng, có những lúc buồn bực, chẳng những không thể viết được mà còn không nghe được nữa.


20 / Thông thường mình viết nhạc để diễn tả tâm trạng mình xung quanh những dữ kiện đang có, nhưng dữ kiện nào ảnh hưởng anh nhiều nhất khi sáng tác nhạc vậy?

(PAD): Tình Yêu.


21 / Anh cũng viết văn và làm thơ phải không?

(PAD): Thỉnh thoảng tôi cũng viết văn xuôi và hoạ ra cũng làm thơ.


22 / Hình như trong những bài văn anh viết mà LC đã có dịp được đọc thấy phảng phất Âm Nhạc và Y-Học có đúng không vậy anh Dũng?

(PAD): Đúng như vậy, tôi viết nhiều nhất độ hơn 120 bài viết Y-Học và Nghệ Thuật, có pha trộn giữa Y Khoa và Văn Học Nghệ Thuật nhất là Âm Nhạc.
Tôi cũng hay viết về các nhạc sĩ khác và những tác phẩm của họ.


23 / Anh có dự định tổ chức những buổi giới thiệu nhạc hay ra mắt CD của chính anh trong tương lai không?

(PAD): Tôi ở một thành phố "đồng quê " nhỏ tại California, Hoa Kỳ nhưng rất xa những khu sinh sống đông đảo của dân Việt thành chẳng có điều kiện thuận tiện để thực hiện những việc muốn làm. Hơn nữa việc phổ biến Nhạc Mới vẫn là một khó khăn cho những người chưa có tên tuổi .

Tôi có một người bạn viết văn và cũng có viết nhạc là Vũ Trung Hiền. Có một lần anh đùa với tôi đại khái là nếu anh "ghét" người nào thì sẽ khuyên người ấy
"ra CD".  Câu nói đùa nhưng đã cho thấy sự thật phũ phàng! Hy vọng trong tương lai điều kiện sẽ thuận tiện hơn khi các trung tâm nhạc và các ca sĩ biết nhìn đến để khuyến khích những tác phẩm và tác giả mới.

Điều này thật ra cũng tùy thuộc chính vào thính giả yêu nha.c. Họ sẽ là những người quyết định cho đường lối, tương lai của âm nhạc Việt Nam. Thật ra không phải chỉ có bộ môn nhạc, mà còn những ngành Văn Học Nghệ Thuật khác cũng bị chung số phâ.n. Và cũng không phải điều này chỉ xẩy ra cho dân Việt ở hải ngoại mà còn cho cả những giống dân di cư thuộc những chủng tộc khác.

Linh Chi đã đọc bài Giáp Mặt của nữ thi văn nhạc sĩ Hồng Khắc Kim chưa? Nếu chưa, có dịp hãy tìm đọc ở Nguyệt San Thế Kỷ 21 số 143 tháng 3 năm 2001 sẽ thấy nỗi đau đớn tận cùng ở đáy vực cô đơn của những Nghệ Sĩ sáng tác ở hải ngoại.


24/ Có vài bài hát anh sáng tác khá đặc biê.t. Anh cho phép LC được hỏi về vài bài nhạc đó nhé. Bài "Tình Bỗng Khói Sương" có lẽ là một trong số những nhạc phẩm xuất sắc nhất của anh. Ngay từ lần nghe đầu tiên, LC đã thấy những dòng nhạc bay bổng uốn lượn trong những vần thơ vốn đã tuyệt đe.p. Anh sáng tác bài hát trong trường hợp nào? Và chắc chắn anh phải rất ý hợp tâm đầu với nhà thơ Phạm Ngọc?

(PAD): Tôi quen với thi sĩ Phạm Ngọc qua nhạc sĩ Võ Tá Hân.  Phạm Ngọc có gửi đến tôi một tập thơ Nỗi Đam Mê Muộn Màng. Tôi bận quá nên cũng chưa kịp đọc và thú thật cũng... quên mất quyển sách luôn. Đến chắc phải cả năm sau, tôi có dịp gặp Phạm Ngọc lần đầu tiên ở Little Sài Gòn, California, hôm đó họp mặt có cả Võ Tá Hân, Nguyễn Đức Cường... và khá đông bạn bè, tôi được xếp ngồi gần Phạm Ngọc.

Tôi rất mến con người đầy tính nghệ sĩ của Phạm Ngọc qua lần gặp nhau ngắn ngủi đó, khi về nhà tìm lại quyển thơ xem và thấy hay. Tôi viết ngay nhạc vào bản Phiến Đá là bài thơ đầu tiên trong tập thơ và cứ như vậy tiếp tục đến nay khoảng 40, hay hơn nữa, bài thơ của Phạm Ngọc tôi đã viết nha.c. Phải nói trong số thơ do tôi viết nhạc nhiều nhất là thơ của Phạm Ngọc.

Tôi cảm nét thơ lục bát bay bướm của Phạm Ngọc và thấy rất nhiều nhạc tính. Bài thơ Một Ngày của Phạm Ngọc gửi riêng cho tôi, tôi đọc thấy thấm tình cảm ngay. Bản nhạc Tình Bỗng Khói Sương là nguyên bản bài thơ lục bát Một Ngày này, tôi viết nhạc xong ngay vài giờ sau khi đọc bài thơ.


25/ Vì thế CD mang tên Tình Bỗng Khói Sương phải không anh?

(PAD): Đúng như vâ.y. Cho đê’n nay trong sô’ ca’c ta’c phẩm của tôi, co’ lẽ CD Tình Bỗng Khói Sương nhiều người biê’t đê’n và mến chuộng hơn cả. Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên có khen là một kết hợp rất đẹp của thơ và nhạc, tiếng hát và hòa âm. Tôi nghĩ từ CD này Phạm Ngọc hình như làm thơ có vẻ nhiều hơn và hay hơn... trước.
 
mời nghe : Tình Bỗng Khói Sương
Bảo Yến trình bầy, hoà âm Quốc Dũng
mp3
Real Player

26/ Còn những bài khác mà anh ưng ý trong CD này nữa không?

(PAD): Còn chứ, như Trẩy Nhánh Sương Mù, Đã Xa....
 
mời Nghe : Trẩy Nhánh Sương Mù
Mỹ Tâm trình bầy, hoà âm Quốc Dũng
mp3
Real Player

27 / LC có để ý đến một bài tựa là Huế Buồn Chi, anh sáng tác gần đây, có những âm hưởng Huế thật rõ ràng.  Chắc là anh phải có nhiều kỷ niệm với Huế và lý do gì khiến anh viết bài này? Anh còn bài nhạc nào có chất "Huế" nữa hay không?

(PAD): Tôi có được thăm Huế một lần khoảng năm 1972, thời của Mùa Hè Đỏ Lửa, khi tôi còn là sinh viên quân y đi công tác dân sự vụ ở Quế Sơn , gần Đà Nẵng. Thành Phố Huế rất đẹp, cổ kính và có sức quyến rũ âm thầm nhưng ma.nh. Tôi nghe tiếng Huế và "mê " tiếng Huế từ dạo đó.

(LC): "Mê" cả gái Huế nữa anh há (tủm tỉm)?

(PAD): Chắc thế! Linh Chi có biết không, khi bắt đầu sáng tác nhạc lại, tôi thỉnh thoảng có ý viết một Nhạc phẩm có âm hưởng Huế nhưng chưa thực hiện đươ.c. Mãi gần đây, tình cờ quen với thi sĩ Hoàng Xuân Sơn, người có những bài thơ mà tôi vẫn thích qua các báo Văn, Thế Kỷ 21. Hoàng Xuân Sơn là anh ruột của nhạc sĩ tài hoa quá cố Hoàng Xuân Giang. Anh Sơn gủi tặng tôi tập thơ Huế Buồn Chi. Tôi đọc và "mê " bài thơ Huế Buồn Chi vì những từ ngữ hay, thật là "Huế" và thật... dễ mến. Và vì vậy mà có xúc cảm viết thành nha.c. Mới đây tôi còn có viết một bản nhạc khác cũng có âm hưởng "Huế" là Bài Thơ Tôn Nữ, thơ lục bát của Phạm Ngo.c.
 
mời Nghe : Huế Buồn Chi
Vân Khánh trình bầy, Quốc Dũng hòa âm
mp3

28/ Bây giờ thì đến bài Dạ Quỳnh Hương, mỗi khi nghe hay hát lên bao giờ LC cũng nhận thấy nét thơ lai láng của chị Hoàng Ngọc Quỳnh Giao quyện rất chặt vào dòng nhạc trữ tình của anh. Tuy nhiên sự cảm xúc của người hát lẫn người nghe vẫn không lên tột đỉnh bằng tình cảm của chính tác giả. Anh có thể chia sẻ cảm xúc này khi viết Dạ Quỳnh Hương và nhất là tình cảm gì anh đã gởi gấm trong thơ của chị Hoàng Ngọc Quỳnh Giao? Ngoài bài Dạ Quỳnh Hương thì anh còn bài nào khác phổ từ thơ của chị không?

(PAD): Bài hát Dạ Quỳnh Hương là một kỷ niê.m. Hoàng Ngọc Quỳnh Giao tên thật là Hoàng Ngọc Quỳnh, cũng là Y-Sĩ và cũng là nghệ sĩ tài hoa sáng tác nhạc, văn và thơ. Vì ở xa nhau: Quỳnh ở Bỉ, tôi ở Hoa Kỳ thành chúng tôi chưa gặp nhau bao giờ nhưng rất hợp tính tình. Tôi liên lạc với Quỳnh nhiều bằng thư từ và đôi khi qua điện thoạị Chúng tôi thân và xem nhau như anh em vâ.y.

Tôi còn nhớ ngày đầu tiên nhận được bài thơ Dạ Quỳnh Hương gủi bằng bưu điện, bận quá thành đọc thư mà chưa kịp xem bài thơ, vài ngày sau Quỳnh gọi điện thoại hỏi thăm, tôi phải xin lỗi và hẹn sẽ đem ra đọc kỹ. Một đêm khuya, tôi đem bài thơ ra đo.c. Tôi đã yêu ngay những ý tưởng lãng mạng, chữ dùng mượt mà trong bài thơ. Hình ảnh một đoá hoa Quỳnh thơm ngát mong manh giữa đêm khuya trăng sao, lẫn lộn với hình ảnh người yêu thật là đẹp và quyến rũ quá và tiếng nhạc tự bài thơ tự nhiên tràn dâng. Độ vài tuần sau, tôi viết xong bản nhạc và gửi cho Quỳnh.  Hoàng Ngọc Quỳnh rất thích và cho tôi biết có đem ra đàn và hát. Quỳnh có học bốn năm về dương cầm ở trường Quốc Gia Âm Nhạc Huế. Quỳnh có hứa sẽ đàn, thu vào băng và gửi tôi nghe nhưng chuyện chưa làm được thì Quỳnh lâm bạo bệnh và qua đời bất thình lình tháng 1 năm 2000 khi vừa 48 tuổi. Tôi cũng chưa được may mắn gặp Hoàng Ngọc Quỳnh Giao bao giờ!

Dạ Quỳnh Hương được nhiều người ha’t kể cả Bảo Yê’n là ca sĩ đầu tiên và sau cùng gần đây Trần Tha’i Hòa trong CD Đêm Đông của Thu’y Nga. Ngoài ra còn , rồi đê’n... Linh Chi, Tuyê’t Dung, Phương Lan, Nguyên Bích... cũng thi’ch và đã hát bài ca này. Ngoài Dạ Quỳnh Hương, tôi còn viết một bài nhạc phổ từ bài thơ lục bát thật buồn "Nước Chảy Qua Cầu" và một bài thơ tám chữ "Lối Về" của Hoàng Ngọc Quỳnh Giao.
 
mời Nghe : Dạ Quỳnh Hương
Linh Chi trình bầy, hoà âm Quốc Dũng
mp3
Real Player

29/ Câu chuyện của chị Hoàng Ngọc Quỳnh Giao cảm động quá anh ạ, hèn gì bản nhạc Dạ Quỳnh Hương cũng rất là thanh thoát và cao sang y như nét đẹp cao quý của Hoa Quỳnh.  Trước khi chấm dứt, LC muốn hỏi anh ngoài việc anh làm Bác Sĩ và Nhạc Sĩ, anh còn có ước vọng gì nữa không?

(PAD): Giấc mơ chưa thực hiện được của tôi là được trở về Việt Nam để cùng các anh chị em, bạn bè hát cho nhau nghe từ mảnh đất yêu thương của chúng ta.


30/ Linh Chi rất "mê" nhạc của anh, muốn đàn và hát nhạc của anh mãi mãi. Linh Chi xin thay mặt tất cả quý độc giả chúc anh nhạc hứng tuôn tràn, lúc nào cũng thành công trên mọi lãnh vực.

(PAD): Tôi cũng xin được cám ơn Linh Chi và độc giả đã cho tôi có dịp nói lên những cảm nghĩ, tình cảm của mình khi sáng tác.

 



Linh Chi



Paris, France



tháng 11 năm 2004
linhchi_piano3.jpg (8569 bytes)

Phỏng vấn Phạm Anh Dũng với Việt Hải



"Này người yêu dấu
Anh muốn đưa em về dòng sông xưa làng cũ.
Tìm trời mây cao.
Nơi có trăng sao có lá xôn xao tình ái.
Tìm hàng cây xanh, lá thắm năm nào ...

Này người yêu hỡi
Anh hứa đưa em về lại thăm ngôi trường cũ
Tìm lại sân chơi.
Nơi có em thơ vang tiếng chơi vơi chiều vắng
Tìm hàng cây xanh.
Lá thắm ngàn năm..."

 


Đó là bài "Tình Khúc Hồi Hương", điệu nhạc chậm buồn nói lên sự nhớ nhung quê xưa làng củ. Niềm xao xuyến khi hướng về bên kia bờ biển Thái Bình dù là bứt rứt nội tâm đối với những người như chúng ta khi ly hương thì tình hoài hương bao la lắm, nhớ mong lắm, vốn dĩ được che đậy kín đáo, ấp ủ trong lòng dào dạt tình quê. Tôi vốn mến nhạc Phạm Anh Dũng (PAD) vì anh chỉ làm những bản nhạc mà lời nhẹ nhàng, du dương, dịu dàng, dù là nhạc tình ca hay nhạc nói về quê hương hay tình người. Xin nghe thử bạn nhé:


Bài hát trên đây cũng là tựa đề của tập nhạc mà anh biếu tôi tháng 7, năm 2002, mãi đến hôm nay tôi mới có dịp viết về anh vì nhân tuần rồi tôi có viết một bài văn về Hà Nội, nhắc nhỡ một số thân hữu quen biết, tôi chạnh lòng nhớ về những khúc ca muôn thuở như "Giấc Mơ Hồi Hương" của nhạc sĩ Vũ Thành, "Hướng Về Hà Nội" của Hoàng Dương và tôi đã không quên với Phạm Anh Dũng phải là "Tình Khúc Hồi Hương", một ca khúc nhiều tình tự quê hương.

Cách đây vài hôm, tôi gọi thăm anh để làm một cuộc phỏng vấn sơ lược cho bài viết của tôi. Sau đây là những dòng tâm tình của nhạc sĩ PAD và Việt Hải (VH):

Việt Hải (VH): Xin anh cho biết nguyên nhân hay động cơ nào đưa anh vào lãnh vực âm nhạc trong khi ngành học anh chọn hay làm việc lại là y khoa?

Phạm Anh Dũng (PAD): Lý do chính là tôi thích âm nhạc từ thuở nhỏ và đến nay vẫn thích.

VH: Bản nhạc đầu tiên là gì? và bản sau cùng gần đây nhất?

PAD: Bản đầu tiên Nắng Xuân Xưa, Lệ Thu hát trong CD Đưa Người Về Phương Đông.

VH: Anh có tổng cộng bao nhiêu nhạc phẩm tất cả?

PAD: Hơn 250 bài tình ca.

VH: Tôi thấy anh thường phổ thơ của nhiều thi sĩ, như vậy giữa nhạc phổ thơ hay nhạc có lời do anh sáng tác, khuynh huong nào anh thích hơn? Và tại sao?

PAD: Viết cả lời cho nhạc hay phổ nhạc vào thơ người khác mỗi cách có cái thích khác nhau.

VH: Khi làm nhạc hay sáng tác nhạc anh thấy điều gì khó khăn nhất?( Ví dụ chọn đề tài, chọn điệu nhạc mình thích, hay vì chìu ý thị trường âm nhạc,...?)

PAD: Có lẽ điều khó khăn nhất là viết nhạc lúc không muốn... viết nhạc.

VH: Vâng, tôi hiểu ý anh, khi mình không cảm nhận được nguồn hứng khởi sáng tác. Như vậy tính đến nay anh ra được cho mình bao nhiêu CD hay tape nhạc tất cả?

PAD: Tôi có 5 CD, gồm Tình Khúc Hồi Hương, Đưa Người Về Phương Đông, Tình Bỗng Khói Sương, Quên và Nắng Mùa.

VH: Nếu có người cho nhận xét anh là người có khuynh hướng theo loại nhạc tiền chiến rất tình tự, rất nồng nàn thì anh nghĩ sao? Đó có phải khuynh huong anh chọn không? Giữa nhạc tình ca và nhạc quê huong thì chủ đề nào anh chuộng hơn?

PAD: Tôi nghĩ có lẽ họ nhận xét đúng khi cho tôi là người có khuynh hướng viết nhạc tiền chiến và đó là con đường tôi chọn lựa cho mình. Tuy không có ý "chuộng" nhưng tôi viết nhiều tình ca lứa đôi hơn tình ca quê hương.

VH: Xin anh cho biết những sinh hoạt sáng tác nhạc gần đây của anh?

PAD: Tôi vẫn hay sáng tác nhạc khi có cảm hưng, và đến bây giờ cũng vẫn vậy.

VH: Ngoài ra, anh có dự tính cho ra những projects mới không? Nếu có thì bao giờ người thưởng ngoạn được nghe?

PAD: Dự định trong tương lai là được may mắn ra thêm vài CD nữa.

VH: Tiện đây VH xin phép anh là VH sẽ viết đôi nét về nhạc Phạm Anh Dũng. Cám ơn anh cho buổi phỏng vấn ngắn này.

PAD: Cám ơn anh Việt Hải.



ooOoo




Khi CD "Quên" ra đời, tôi biết nhiều hơn về anh. CD "Quên" là diã nhạc gồm 12 bài tình ca mà PAD đã phổ thơ của thi sĩ Vương Ngọc Long. Trong CD này tôi xin đan cử ra bài "Quên", nhạc đề mục của CD, tiết tấu nhạc khoan thai, chậm vui mang nét đặc thù dân ca quê hương, đặc biệt là miền bắc, người ca sĩ ngân dài tiếng "í", tiếng "ư", chút duyên dáng, chút lẳng lơ, lời ca quyện vào điệu nhạc thật hài hòa.

"Mắt quên lúng liếng (ư) đưa tình
Loay hoay, lạ lẫm, một mình, bỗng (ứ) dưng...
Thốt nhiên, luống cuống, ngại (ư) ngùng
Người quên nheo mắt, tôi chừng ngẩn (ờ) ngơ

Tóc quên thắt bím, buông (ơ) hờ
Lửng lơ gió hẹn, vai chờ, chơi (ơ) vơi
Gặp người tôi chẳng quen (ơ) hơi
Nhớ ai tóc thả, tôi thời ngóng (ơ) trông

Gót hồng quên mất con đường
Để cỏ hoa cũng rộn ràng nhớ mong
Gặp người ngại bước song song
Đường xa xa lắc, chùng lòng chẳng yên

Nhớ ai, cái nhớ mỏi (í) mòn
Lương duyên ai định: mất, còn, rủi, (ừ) hên ?
Nếu mà hôm ấy chẳng (ừ) quên
Biết đâu hai kẻ nên duyên vợ (ờ) chồng..."

Quên


Sau đó bài nhận đinh CD này được xướng ngôn viên Quỳnh Lưu đọc trong mục "Thi Ca Âm Nhạc" do cô phụ trách trên đài TNT.

Đó là cái nét tiêu biểu đặc trưng cho khúc tình ca mà PAD ghép âm hưởng quê hương lồng vào bài hát mà tôi nghiệm ra khi nghe.

Một CD khác tôi được dịp nghe là diã "Tình Bỗng Khói Sương" gồm 10 bài tình ca phổ thơ của thi sĩ Phạm Ngọc. Tiêu biểu tôi đan cử bài dành cho đề mục CD là bài "Tình Bỗng Khói Sương".

Giọng ca Bảo Yến cất cao vút những lời thơ tình tự của Phạm Ngọc, lời ca tình tự như trách móc, như rên rỉ và cái hay là air nhạc chập chùng trong nỗi buồn chơi vơi khi đêm về trăng lắng cô liêu giữa phố khuya tĩnh mịch trong tiếng nhạc PAD vô cùng thổn thức, vô cùng thiết tha.

"Một ngày em đã xa tôi
Đường mây hướng gió xa xôi nghìn trùng
Quanh tôi là cõi thinh không
Tìm đâu lại áng mây hồng vụt bay

Một ngày em bỏ nơi này
Công viên ghế đá giăng đầy bụi mưa
Và Thu cũng sớm sang mùa
Hoang mang cành lá vàng úa trên đường

Một ngày tình bỗng khói sương
Tôi về gom chút tàn hương cuối trời
Hồn sầu mộng giấc chơi vơi
Tàn canh quạnh vắng Trăng rời phố khuya"

Mời bạn hãy nghe:
Tình Bỗng Khói Sương (Bảo Yến trình bày)


Một nhạc phẩm tình ca khác không kém phần trữ tình mà nhạc cùng lời do PAD sáng tác. Âm điệu diụ dàng, du dương dâng tiếng lòng yêu thương từ mùa Xuân thắm tươi đến với muôn người, rồi mùa Đông lạnh giá vắng tênh, lời người trai tỏ tình yêu em với những gì dấu yêu nhất từ em. Mời bạn xem bài "Yêu em và Yêu em...".

"...Em như mùa Xuân thắm
thắm lên ngàn cỏ dại
Anh như chiều Đông vắng
nhớ em buồn giăng mây
...
Anh yêu làn môi thắm
đưa anh vào mộng vàng
Anh yêu tà áo trắng
ngát hương mầu hoa nắng

Anh yêu vầng tóc rối
có hoa vàng ngại ngần
Anh yêu và yêu mãi
yêu em và yêu em..."


Một bản tình ca khác mà tôi thích là bài "Mùa Xuân Anh Yêu Em". Khi xuân về bao muôn hoa phô sắc thắm tươi, cho không gian quang đãng của niềm hy vọng mới, cho con người chan hòa bên niềm vui mới, cho chim muông vang tiếng líu lo như khúc hoan ca say niềm hạnh phúc yêu nhau thì đó là lời tình tự ngọt ngào qua nhạc và lời tình tự của PAD khi mùa Xuân cho anh yêu em:

"Này em hỡi, xuân về rộn ràng
Bầy chim hót líu lo chào mừng
Nụ xuân ngát hương dịu ngọt ngào
Làn gió mát đưa tình lên cao

Này em tôi, anh yêu mầu xanh, yêu trời xanh
Anh yêu mùa Xuân, yêu nắng xuân
Và anh... anh yêu em... anh yêu em

Này em hỡi, xuân về bàng hoàng
Mầu môi thắm sao mà nồng nàn
Dòng tóc vắng bay trong chiều vàng
Em có biết xuân về hay không?"

Trong tà áo lụa năm nào em đi e ấp dưới nắng hanh vàng, em mắt biếc trong dáng kiêu sa năm nào, tình đã lỡ dở. Này em hỡi, nắng Xuân về lung linh niềm nhớ, cho đôi ta nhuộm tia nắng vàng quấn quít bên nhau của dĩ vãng ngày xưa để duyên mình còn gặp lại. Lời ước mơ đó PAD gửi gấm trong bài "Nắng Xuân Xưa".
"...Trời xanh thắm, đầy hoa bướm ngập nắng xuân tơ vàng
Rồi nắng tắt, nhạc chia ly, ôi tàn mộng!
Hoa bướm mất, trời thôi xanh, phai tình hồng
Còn đâu nắng mai, còn đâu má môi mong chờ
Đàn xưa luyến tiếc, người em mắt biếc còn nhớ ân tình như mơ?

Đâu dáng kiêu sa. Trong áo lụa là.
Dưới nắng hanh vàng. Duyên kiếp lỡ làng.
Thương ai nhớ nắng biết bao giờ nguôi.
...
Người yêu dấu hỡi,
Mùa Xuân sẽ tới
nhuộm nắng duyên tình lứa đôi"


Nếu tôi đã mê say "Mùa Xuân Trên Đỉnh Bình Yên" của Từ Công Phụng thì tôi cũng cảm mến bài tình ca "Mùa Xuân Ngoài Khung Cửa" của PAD, lời của thi sĩ Phạm Chung. Bài hát cho cung đàn nhẹ nhàng, êm ái, gợi nhớ hình bóng em gái môi hồng, của núi đồi Đà Lạt, để lắng nghe mùa Xuân về trên đỉnh bình yên của tình yêu, mà nơi đó có em, và có kỷ niệm chúng ta bên nhau.

"... Có phải mùa Đông cũng qua
em chờ ai
cuối dốc đồi Đà Lạt
xa xa rừng hoa đào, mầu hồng như xác pháo
mây xám tô má đào
em nhớ ai để môi hồng phai?

Em chờ mùa Xuân tới
mong Xuân mang người về
mùa Xuân ngoài khung cửa
mà người xưa vẫn xa..."

Bài hát "Ngậm Ngùi" do thơ Huy Cận, nhạc Phạm Duy đã cho lời ru em ngủ rất nồng nàn tình tự: "Em ơi hãy ngủ anh hầu quạt đây". Tôi biết nhà thơ Hải Đà có bài tình thơ ru người yều vào giấc mộng đẹp, lời ru thật dịu dàng, âu yếm, bài có tên "Ngủ Đi Em", được PAD phổ thành nhạc.

"Khi em ngủ bước chim về khe khẽ
Rót tai em tiếng mật ngọt ngoan hiền
Bên bờ môi khu vườn biêng biếc lá
Gió đâu về ru giấc ngủ hồn nhiên

Khi em ngủ màn đêm hờ khép kín
Hạt sương nằm vương vấn đọng bờ mi
Đêm thảng thốt muôn vì sao bật sáng
Lá rung cành thở nhẹ tiếng thầm thì

Em ơi, ngủ đi em
Anh ru em ngọt ngào ca dao
Ngủ đi em say giấc nồng
Ngủ đi em, em yêu, ngủ đi em

Khi em ngủ tôi là người gác cổng
Bởi mắt em: cánh cửa ngọc thiên đàng
Lòng tôi đó gối chăn đầy hơi ấm
Ngủ đi em ấp ủ giấc mơ vàng..." 

Trong nỗi niềm tình tự của bài "Bài Thơ Mùa Thu" mà nhà thơ Bích Huyền
đã sáng tác, PAD phổ thành ca khúc cùng tên. Ý thơ ám chỉ một mùa Thu xao xuyến áo vàng hoa cúc, làm tôi chạnh nhớ "Tuổi 13" trong thơ Nguyên Sa, nhưng ở đây nhà thơ nữ ngụ ý rằng mùa Thu xưa người chị của nhà thơ đi lấy chồng khi sang Mỹ du học, người em tức nhà thơ hãy còn hồn nhiên của cái thuở còn lắm thơ ngây. Thu sang rồi lại Thu sang chị đi biền biệt, đi mãi mà Thu này em nhớ chị thật nhiều, em đang rung cảm của chớm Thu áo vàng của tuổi đã biết buồn của mộng mơ... Lời thơ cũng là ý nhạc như sau:

"Áo vàng hoa cúc phơi lưng đậu
Sân gió hương lùa thơm ý thu
Ngày mai chị sẽ sang nhà khác
Năm tháng mình em gói đợi chờ...
Chị ơi sao chị chẳng về thăm
Em chị hôm nay đã biết buồn
Hồn nhiên năm củ còn đâu nữa
Mùa Thu xa rồi hết ước mong...
Mùa Thu xa rồi hết ước mong..."

Tôi có dịp nghe bài hát vô cùng cảm động khi nhà thơ Song Vinh đốt nén nhang nhớ mẹ anh khi bà đã giả từ cõi trần ai, anh cầu mong "Mẹ Về Với Con". Bài thơ Song Vinh cho PAD dâng niềm xúc cảm đã biến nó thành nhạc:
"Con đốt nén nhang khấn mẹ hiền
Chiều buồn chậm tối gió quạnh hiu
Làm sao níu lại thời gian cũ
Làm sao thấy được bóng mẹ yêu

Con đốt nén nhang khấn mẹ hiền
Đôi giòng lệ xót cũng phần con
Nỗi lòng của biển bao giờ cạn
Mẹ ngủ, mẹ yêu, mẹ của con..." 


Trong các bài tình ca của PAD thực hiện, anh dùng địa danh, kỷ niệm của nơi chốn làm nền cho nhạc phẩm như một không gian cũ của Hà Nội hay một khung trời Sài Gòn cho tình nào gợi nhớ bâng khuâng như ví dụ trong bài "Hà Nội Mưa Bay", thơ Trần Ngọc.

"Mưa Hà Nội, mưa bâng khuâng gợi nhớ
Gió Hồ Gươm hôn nhẹ suối tóc thơ
Đôi mắt đẹp nụ cười xinh rạng rỡ
Mưa mơ màng xao xuyến dệt mộng mơ
...
Hà Nội ơi!
Mưa tình thấm ướt đôi vai
Phố phường in dấu ô mai
Dỗi hờn mưa đến ngày mai
Hà Nội ơi!
Có còn nghe tiếng mưa rơi
Có còn ngây ngất chờ đợi
Có còn thương nhớ xa xôi ..."

Mưa cho nỗi lòng hứng khởi văn thơ nhạc cho các thi văn nhạc sĩ, PAD không ra ngoài thông lệ đó, anh sáng tác nhạc phẩm "Giữa Trời Mưa Sa", nhạc và lời của chính anh.

"Anh bước vào con gió
Bay về phía trời em
Nhẹ nhàng trên mái tóc
Vuốt một giòng sông êm
...
Em đi vào ký ức
Che kín một đời anh
Môi em là ngọn lửa
Rọi đêm dài long lanh

Có lần em đã đến
Giữa cung trời mưa sa
Mắt em là ngọn nến
Lung linh nở ngàn hoa

Em như vì sao lạc
Giữa anh - trời mưa sa"

Như trên đã đề cập, PAD bâng khuâng khung trời Hà Nội, rồi PAD lại nhung nhớ một không gian Sài Gòn, tôi nghe nhạc phẩm "Nhớ Sài Gòn", nhạc và lời do anh viết, tôi chợt nhớ bài tình ca "Trả lại Em Yêu" thuở nào của Phạm Duy. Những khung trời Sài Gòn nhớ mãi không quên, nơi có con dường Duy Tân với cây dài bóng mát, nơi có trường Luật khoa, có tháp Rùa, nơi có những xe bán nước dừa để uống môi em ngọt... nơi của Sài Gòn yêu dấu ngàn năm.

"Biết đến bao giờ gặp lại người xưa
Thương cho mùa mưa qua thành phố vắng.
Duy Tân im lìm phố vắng.
Thương cây lá hoang tàn.
Người xây giấc mơ hồi hương.

Này Sài Gòn yêu thương,
Hãy còn đây vấn vương.
Nhớ bờ sông nước êm.
Ghế đá chốn công viên...

Ước đến bao giờ gặp lại người mơ,
Đem theo vần thơ lên bờ sông đó.
Đêm khuya nghe từng cơn gió,
Nơi xa ánh mắt trông chờ.
Sài Gòn yêu dấu ngàn năm..." 

Bài tình ca "Đưa Người Về Phương Đông" nhạc PAD phổ thơ của thi sĩ Cung Vũ. Lời ca diệu vợi, nỗi nhớ nhung của quê nhà xa xăm để cuối cùng trong tâm khảm anh sẽ đưa em về phương Đông.

"Đưa người ta đưa về phương xa
Ngày chưa lên nắng tuyết sương pha
Cây không ươm gió làm bay tóc
Để ta trông mấy sợi la đà
...
Đưa người ta đưa về phương đông
Ta cuối trời Tây gọi nắng hồng
Dáng gầy em thoáng buồn bên phố
Hư ảo từ ta mong nhớ mong

Đưa người ta nhắn tình ta theo
Vương vấn chân mây nào cuối đèo
Sông chia muôn nhánh đời hai ngã
Bên kia đời người có quạnh hiu."

Tôi nghe 3 giọng ca Mỹ Khanh, Bảo Yến và Minh Châu hát bài "Tình Là Hư Không", nhạc và lời do Phạm Anh Dũng, mỗi giọng chuyên chở mỗi lưu luyến làn nhạc PAD, và mỗi người mang mỗi vẽ hay riêng.

"Chiều thu mưa vẫn rơi
Chiều thu mưa vẫn rơi
Nhạc thu ru nắng phai nhạt nhòa cuối trời
Rồi em theo gió bay
Tình em như bóng mây
Tình anh như núi sông, biển rộng mênh mông

Chiều thu mây trắng bay
Chiều thu mây trắng bay
Ngàn thu mây vẫn bay dù mộng không đầy
Mùa thu cơn gió lay
Hồn thu đưa lá bay
Tình ta như sắc không, tình là hư không..."

Nhà văn Hương Kiều Loan khi nghe bài hát này, bà đã cho nhận xét như sau:
"Tình Là Hư Không... "Tình Là Hư Không" đã là những gì rất êm đềm, nhưng lại rất quyến rũ, khiến khi nghe, thấy hồn nhẹ nhàng, thư tháí và muốn nghe mãĩ mà không thấy chán. Lời nhạc không cay đắng dù cuộc tình không trọn, những tiếng than , tiếng thở dài tuy thổn thức, nhưng vẫn êm, vẫn dịu dàng, vẫn bao dung, như vết thương đang dần dần đuợc liền da, dù nỗi buồn vẫn trải rộng mênh mang, nhưng là những chiụ đựng, chấp nhận, mà không là oán thù cay đắng. Từng lời, từng nốt rung cuả âm điệu, giọng người ca sĩ như mật ngọt, khiến người nghe như nếm đuợc giọt suối trong mát sau một ngày nắng hạ đã chịu khát bao lâu, và cứ thế, ta uống từng ngụm nuớc ngọt , nuớc trong, uống mãi mà chưa thấy đủ, càng nghe càng thấy gần gụi với mình. Một nỗi niềm nào ta bắt gặp ta trong lời nhạc, một kỷ niệm nào thân quen về thu…và …mùa thu ơi, sao quên nổi những nỗi buồn đã khởi đầu từ những ngaỳ lá nhuộm vàng mầu lụa óng: Chiều thu mưa vẫn rơi Chiều thu mưa vẫn rơi Nhạc thu ru nắng phai nhạt nhòa cuối trời Một ngày tháng chín, năm cũ trên con đuờng về nhà, mưa thu đan mỏng không gian, mưa nhẹ, dù có đi bộ ngòai trời cũng không uớt áo, thế nhưng trời đất đã nhạt nhoà vì "con be’" nuớc mắt đầy mi, có những hiểu lầm nào, oan ức nào trong cuộc tình không giải tỏa đuợc để làm ta đau đớn buồn phiền, sầu muộn...
Mùa thu cơn gió lay Hồn thu đưa lá bay Tình ta như sắc không Tình là hư không Đúng thế, ta có nhau đó mà vẫn như không, hoặc không mà có... tình ta như sắc không, tình là... hư không...".
Hương Kiều Loan (mùa thu 2003).

PAD là người nhạc sĩ của lãng mạn, của âm nhạc dịu dàng, anh là người sống với cái nội tâm rất tôn giáo, anh khéo léo đưa tí tính chất triết lý sắc sắc, không không, cái phù vân, cái vô thường của đời sống vào bài ca trên. Vì tình yêu muôn thuở vốn dĩ chịu ảnh hưởng sâu đậm của màu sắc sắc sắc không không bởi cái sắc thái của nó vậy.

Bài trích dẫn cuối cùng là một nhạc phẩm mang mùa Thu tới, như Thu mộng mơ, Thu về cho lá rơi, nhắc nhỡ một mùa Thu mà thi ca hay âm nhạc vẫn quyến luyến ôm lấy mùa Thu thơ mộng hay chia ly. Thu cho bao xác lá vàng rơi, để những Lưu Trọng Lư, Cung Tiến, Đoàn Chuẩn, Hoàng Trọng, Ngô Thụy Miên,... dâng cho đời nhiều khúc hát cho mùa Thu quyến rũ hơn, đáng nhớ hơn và đáng yêu hơn. Tôi tìm thấy bài tình ca "Gọi Mùa Thu Mơ", do Duy Trác ca trong CD "Đưa Người Về Phương Đông", nhịp diệu slow rock. Lời nhạc mang lại mùa Thu hy vọng hay mùa Thu yêu đương:

"Anh gọi mùa Thu mơ
Một sớm thu sương mờ
Nai vàng đạp trên lá
Bước từng bước xa xa...

Anh gọi mùa Thu mơ
Trời sớm sông không bờ
Lá vàng rơi lác đác
Dịu dàng cơn gió mát ...

Anh hẹn mùa Thu sang
Chiều vắng giăng mây ngàn
Nắng vàng đùa áo trắng
Gió lùa lướt mơn man..."

(Gọi Mùa Thu Mơ, Phạm Anh Dũng)



"I am calling for the dreaming Fall,
An early foggy morning in the coming Autumn
The deers are wandering on the old leaves
Step after step coming far away...
I am calling for the dreaming Fall
I’ts an early view of a river in the bankless sight
Yellow leaves are scatteredly falling
A cool breeze gently blows...
I am expecting the arrival of Autumn
A deserted evening full of flowing clouds
The sunshine are frolicking your lap of dress
The wind blows it in a continuous flow..."
(Calling For the Dreaming Fall, Phạm Anh Dũng,
roughly translated by Việt Hải)


Gọi Mùa Thu Mơ


Bài viết này đã mạo muội điểm thoáng qua nét tổng quát về tình nhạc ý thơ trong vài nhạc phẩm tiêu biểu trong số hằng trăm ca khúc mà PAD đã hiến dâng cho đời. VH xin mượn những nhận xét về PAD mà nhạc sĩ Phạm Duy đã viết sau khi ông nghe 12 Tình Khúc Phạm Anh Dũng như sau:

"Đã lâu lắm rồi, tình khúc Việt Nam không còn lãng mạn như thời tiền chiến, nghiã là từ khi Tân Nhạc vừa mới khai sinh, khi cuộc đời còn quá nhiều thi vị để vừa thấy bóng ai qua thềm (Văn Chung) thì tâm hồn anh vội vàng đi tìm em (Dương Thiệu Tước)...

12 tình khúc của Phạm Anh Dũng, phần nhiều là thơ phổ nhạc, ra đời vào thập niên 90 này, cho tôi cảm tưởng có sự quay về với nhạc tình cảm lãng mạn quý báu sau đúng nửa thế kỷ lạc loài...

Nhạc điệu của những tình khúc trở về nguồn ái ân xưa này cũng đi theo với lời thơ, nghiã là cũng giản dị nhưng nồng nàn, không cầu kỳ nhưng nhạy cảm...".
Phạm Duy, Thị Trấn Giữa Đàng, tháng 10, 1991.

Và đó cũng là phần kết luận bài viết này. VH xin chia sẻ bài hát Tình Là Hư Không được dùng tham khảo trong bài:

Mỹ Khanh hát:
TinhLaHuKhongMK.mp3

Bảo Yến hát:
TinhLaHuKhongBY.mp3

Minh Châu hát:
TinhLaHuKhongMC.mp3

Việt Hải thực hiện
 



No comments:

Post a Comment